خانواده‌های ژنی چیستند؟

 

یک خانواده ژنی گروهی از ژن‌هاست که در مشخصات مهمی اشتراک دارند. در بسیاری از موارد ژن‌های یک خانواده توالی بلوک‌های سازنده DNA مشترکی دارند (نوکلئوتیدها). این ژن‌ها دستورالعملی برای تهیه محصولاتی (مانند پروتئین‌ها) فراهم می‌کنند که دارای ساختار یا عملکرد مشابه هستند. در سایر مواردی که ژن‌های غیر مشابه با هم در یک خانواده قرار می‌گیرند، پروتئین‌های تولید شده از این ژن‌ها به عنوان یک واحد با هم عمل می‌کنند یا در فرایند مشابهی مشارکت دارند.  

رده بندی ژن‌های منفرد به صورت خانواده برای توصیف چگونگی ارتباط ژن‌ها با یکدیگر به محققان کمک می‌کند. محققان می‌توانند از خانواده‌های ژنی برای پیشگویی عملکرد ژن‌هایی که به تازگی بر مبنای شباهت شان به ژن‌های شناخته شده شناسایی شده اند استفاده کنند. همچنین مشابهت‌های میان ژن‌ها در یک خانواده برای پیش گویی اینکه کجا و چه زمانی یک ژن خاص فعال (بیان) ‌شود بکار گرفته می‌شود. به علاوه، خانواده‌های ژنی سرنخ‌هایی را برای شناسایی ژن‌هایی که در بیماری‌های خاص دست دارند فراهم می‌کنند.  

گاهی اطلاعات کافی در مورد یک ژن وجود ندارد تا آن را به خانواده معینی منسوب کنند. در برخی موارد هم ژن‌ها برای بیش از یک خانواده مناسب هستند. هیچ دستورالعمل رسمی معیارهای گروه بندی ژن‌ها با یکدیگر را شرح نمی‌دهد. در حینی که دانشمندان در مورد ساختار و عملکرد ژن‌ها و رابطه بین آنها بیشتر می‌آموزند، سیستم‌های رده بندی ژن‌ها همچنان در دست تکوین است.

خانواده ژنی گلوبین